AKP’nin çıraklık döneminde, 1.67 TL olarak görülen dolar karşılığı, özellikle son birkaç aylık dönemde, hızla yükseliyor. Geçmişten günümüze nasıl değişti?
İçindekiler
Onur Metin – Özel Haber
Doların 1 TL seviyesinden 5 liraya tırmanması 17 yıl sürerken, 5 liradan 13 liraya çıkması ise sadece 3 yıl sürdü. Türkiye’de ekonomik sorunlar, dolar kurunun ani yükselişe geçmesiyle kendini gittikçe daha yoğun hissettirmeye başladı. Geçmişte yaşanan ekonomik krizlerin hiçbirini atlamayan “dolar kuru”nun hızla yükselmesi, krizin yaklaştığının işaretlerinden biri.
Dolar kuru bugün ekonomistlerinin aklındaki en kritik soru. Türk Lirası, sürekli olarak ABD doları karşısında değer kaybederken, ülke bir ekonomik krizin eşiğine doğru ilerliyor. AKP’nin çıraklık döneminde, 1.67 TL olarak görülen dolar karşılığı, özellikle son birkaç aylık dönemde, hızla yükseliyor. Dolar kuru 24 Kasımı 12 TL olarak kapattı.
AKP’nin 19 yıllık iktidarı boyunca doların TL karşısındaki değeri yüzde 708’den daha fazla arttı. Peki, doların TL karşısında değişimi geçmişten günümüze nasıl değişti?
Flourish logoA Flourish chart
AKP’NİN ÇIRAKLIK DÖNEMİNDE DOLAR (2002-2007)
AKP’nin iktidar koltuğuna oturduğu 2002 yılında, dolar kuru 1.6 TL seviyesindeyken, AKP iktidarının ilk yıllarında dolar fiyatının neredeyse hiç oynamadığını söylemek, hatta TL’nin dolar karşısında bir iyileşme içinde olduğunu iddia etmek mümkün. 2002 yılında ortalama değeri 1.51 TL olan dolar kuru, 2003 yılında 1.49 TL, 2004 yılında 1.42 TL, 2005 yılında 1.34 TL, 2006 yılında 1.44 TL olarak görülüyor.
(2005 yılında Türk Lirasından 6 sıfır atılmıştı. Bu haber metninde kafaların karışmaması için, dolar kurunu yazarken, 6 sıfır daha önce atılmış gibi yazdım. OM)
AKP’NİN KALFALIK DÖNEMİNDE DOLAR (2007-2011)
Temmuz 2007 milletvekili seçimlerinde, AKP bu kez rekor bir oyla meclise girdi. Siyasi gerilimler de bu dönemde başladı. Ergenekon ve Balyoz Operasyonları bu dönemde hatırlanan olaylar olarak yer buldu. Siyasi alanda birçok gerilim yaşandı ve ekonomik karşılıkları oldu.
2007 ve 2008 yıllarında 1.30 olan dolar kuru, 2009’da %20 artarak, 1.56 TL’yi gördü. 2010’da dolar 1.51 TL seviyesine geriledi, ancak tarihte gördüğü son gerileme bu oldu. 2011 yılında da kur 1.68 TL’ye geldi.
2008 yılında, ABD dolarının değer kaybetmesiyle, “1 dolar 1 TL olur mu?” soruları gündeme geldi ancak çok sürmedi. Bu dönemde ihracatçılar, Türk Lirasının döviz karşısında aşırı değerlenmesinden şikayetçilerdi.
2009 yılında ise küresel ekonomik krizden Türkiye de payını aldı. Türkiye’de ekonomi daralırken, dolar 9 Mart 2009’da 1.80 TL’yi gördü. Ancak yıl ortalaması daha düşük oldu.
AKP’NİN USTALIK DÖNEMİNDE DOLAR (2011-2015)
Haziran 2011 tarihli seçimlerde, AKP yine iktidarda kaldı. AKP’nin “Ustalık dönemi” olarak tanımladığı bu dönemde, dolardaki bozulma da arttı.
2011 yılında bir doların karşılığı ortalama 1.68 TL, 2012 yılında 1.81 TL, 2013’de 1.91 TL, 2014’te 2.19 TL, 2015’te 2.73 TL oldu.
2013 yılında Taksim’deki Gezi Parkı’nın yıkılma kararı ile başlayan süreçte, dolar 23 Ağustos 2013 tarihinde 2 TL karşılık gördü. Erdoğan, Türkiye ekonomisinin hedef alındığını, faiz lobisinin oyunlar oynadığını ve Gezi Parkı olayları yüzünden doların TL karşısında değerinin bu kadar arttığını savundu. Ancak, Gezi olayları bastırıldıktan sonra, doların TL karşılığı 2014 ve 2015’de artmaya devam etti. Ağustos 2015’de dolar kuru bu kez 3 TL’yi gördü, ancak 2015 yıl ortalaması 2.73 TL oldu.
SON DÖNEMDE 13 TL SEVİYESİ AŞILDI
2016 yılında ortalama 3.03 TL olan dolar, 2017 yılında 3.66 TL, 2018 yılında 4.82 TL, 2019 yılında 5.68 TL, 2020 yılında 7.02 TL, 2021 yılında ise 8.38 TL’ye çıktı. Şu an, 26 Kasım 2021 itibariyle dolar 12 TL seviyesini aşmış durumda.
19 YIL BOYUNCA DOLARIN DEĞERİ 7 KATTAN FAZLA ARTTI
Doların 1 TL seviyesinden 5 liraya tırmanması 17 yıl sürerken, 5 liradan 13 liraya çıkması ise sadece 3 yıl sürdü.
AKP’nin 19 yıllık iktidarı boyunca doların TL karşısındaki değeri yüzde 708’den daha fazla arttı. Yani, AKP iktidara gelirken, seçim günü (3 Kasım 2002) dolar kuru 1.67 liraydı, bugünkü kur 12 TL seviyesine kadar ulaştı.
TÜİK verilerine göre, enflasyon yüzde 19.89 olarak görünüyor. Ancak Enflasyon Araştırma Grubu (ENAG) verilerine göre yıllık enflasyon oranı yüzde 49.87. Türkiye, yüzde 49.87 enflasyon oranı ile dünyanın en yüksek 8. enflasyonuna sahip ülke. Dolardaki artış, TL’nin değer kaybetmesi anlamına, paranın değer kaybetmesi de enflasyon artışı anlamına geliyor ve bu durum fiyatları arttırıyor.
Onur Metin | kamusalalan@gmail.com
⏺️1 liradan 5 liraya 17 yılda, 5 liradan 13 liraya sadece 3 yılda
💲AKP’nin 19 yıllık iktidarı boyunca doların TL karşısındaki değeri yüzde 708'den daha fazla arttı.💵TL-$ değişimi geçmişten günümüze yıl yıl nasıl oldu?
📈@OnurMetins'in grafikli haberihttps://t.co/3r6ntzfGuD
— MedyaPort (@MedyaPortnet) November 28, 2021
Bir yanıt yazın