2013’deki bu alışverişi, 2023’de yapsak ne olurdu?

Buradaki alışveriş fişi 16 Kasım 2013’de yapılmış bir alışverişin alım belgesi. Aralık 2018 tarihli bir haberde, “bu ürünleri bugün (5 yıl sonra) alsak ne kadar olurdu?” diye sormuşlar. O dönem enflasyonun yüksek olduğunu göstermişler. Şimdi Kasım 2018’den bu yana, yaklaşık 4 yıl 2 ay yıl daha geçti. 1 Şubat 2023 itibariyle, alışveriş sitelerinden aldığım en ucuz fiyatları, Kasım 2013 tarihli bu verilerle karşılaştıracağım. Neye ne kadar zam geldi, önceden ne kadara alırken şimdi ne oldu göstereceğim.

Özellikle son iki yıldır geçen zamanda, enflasyonun durumu, devletin başındaki kişilerin bile kabul edeceği üzere o kadar kötü ki, bu haberi yazmaya başlarken sonucun ne olacağını kestirmek bile zor.

Şimdi ilk 5 ürünle başlayalım:

Bu ürünlerin fiyatları 16 Kasım 2013’de şöyleymiş:

• Coca Cola 1.5 lt, 2.70 TL
• Lipton Ice Tea 1 lt, 1.50 TL
• Eti Burçak 40 gr, 0.50 TL
• Lipton Ice Tea 1 lt, 1.50 TL
• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 0.95 TL.

Aynı ürünleri Google’dan “En Ucuz” satış yapan marketler arasında akakçe, enucuz gibi siteler aracılığıyla arayıp, varsa ücretsiz kargolarda internetten satış yapılan en ucuz fiyatları eklediğimde, sonuç şöyle. Her bir ürün için, eğer ücretsiz kargosu yoksa, kargo fiyatlarını ayrıca ekliyorum. Haberin en son bölümünde, -bütün ürünleri aynı yerden topluca aldığımızı varsayarak, böylece kargoları çıkartarak- tekrar hesaplayacağım. Kafa karıştırmaması için, 12.90 TL olan kargoları 13 TL olarak yazıyorum.

• Coca Cola 1.5 lt, 20.50 TL + 13 TL kargo = 33.50 TL
• Lipton Ice Tea 1 lt, 17.50 TL + 13 TL kargo = 30.50 TL
• Eti Burçak 131 gr, 20.50 TL -> Eti Burçak 40 gr, 6.26 TL + 13 TL kargo = 19.26 TL
• Lipton Ice Tea 1 lt, 17.50 TL + 13 TL kargo = 30.50 TL
• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 11.75 TL + 12.50 TL kargo = 24.25 TL

İkinci 5 ürünün fiyatlarını bugünküyle karşılaştıralım

Bu ürünlerin fiyatları 16 Kasım 2013’de şöyleymiş:

• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 0.95 TL.
• Patos 159 gr Set (cips) 2.50 TL
• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 0.95 TL
• Sütaş Tam Yağlı Beyaz Peynir 13.95 TL
• Doğuş Black Label 10.49 TL

Yukarıda listelenen ürünlerin, internette bulunan en ucuz kargo dahil fiyatları ya da eğer yoksa +kargo bedellerinin eklenmiş hali, 1 Şubat 2023 günü şöyle:

• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 11.75 TL + 12.50 TL kargo = 24.25 TL
• Patos (159 gr yerine 167 gr) Set (cips) 14.75 TL + 13 TL kargo = 27.75 TL
• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 11.75 TL + 12.50 TL kargo = 24.25 TL
• Sütaş Tam Yağlı Beyaz Peynir 500 gr 95 TL
• Doğuş Black Label 68.90 TL + 15 TL = 83.90 TL

Üçüncü gruptaki ürünlerin fiyat karşılaştırması

16 Kasım 2013’de bu ürünlerin fiyatları şöyleymiş:

• Lily Tuvalet Kağıdı (muhtemelen 32’li) 13.95 TL
• Evx Org Boyama Alt (muhtemelen boyama kitabı) 6.90 TL
• Mr Muscle Glade Yu 3.90 TL
• Fairy Bulaşık Deterjanı 5.45 TL
• Srt Zeytin İri Çizik 5.31 TL

Yukarıda listelenen ürünlerin, internette bulunan en ucuz kargo dahil fiyatları ya da eğer yoksa +kargo bedellerinin eklenmiş hali 1 Şubat 2023 itibariyle şöyle:

• Lily Tuvalet Kağıdı 32’li 185 TL
• Boyama Kitabı (Evx Org Boyama Alt marka yok) 20 TL
• Mr Muscle Glade Yu 63 TL
• Fairy Bulaşık Deterjanı 24.50 TL  + 12 TL kargo = 36.50 TL
• Cem, 500 gr Çizik Yeşil Zeytin (Srt Zeytin İri Çizik yok) 35 TL + 13 TL kargo = 48 TL

Fişteki dördüncü gruptaki ürünlerin fiyat karşılaştırması

Ürünlerin, 16 Kasım 2013’te fiyatları şöyle idi:

• Signal Diş Macunu, 75 ml 7.50 TL
• Olca 950 gr Domates Salçası 5.29 TL
• Domestos Ultra Çamaşır Suyu 3.49 TL
• Dove Şampuan 700 ml 10.95 TL
• Ariel Matik 6 kg 18.95 TL

Ürünlerin, 1 Şubat 2023 itibariyle fiyat değişimlerine bakalım:

• Signal Diş Macunu, White System 75 ml 28 TL
• Olca 830 gr (950 gr yok) Domates Salçası 67 TL + 14 TL kargo = 81 TL
• Domestos Ultra Çamaşır Suyu 22 TL + 18 TL kargo = 40 TL
• Dove Şampuan 600 ml (700 ml yok) 102 TL
• Ariel Matik 6 kg 230 TL

Fişteki beşinci grup ürünlerin fiyat değişimi

16 Kasım 2013’te satın alınmış ürünlerin fiyatları şöyle:

• Yumoş 6 kg Çiçek B 8.95 TL
• Yudum Y Ayçiçek Yağı  22.95 TL
• Komili Islak Havlu 1.99 TL
• Hobby Duş Jeli 2.95 TL
• Dove Saç Kremi 400 ml 7.25 TL

Bu ürünler 1 Şubat 2023’te internette en ucuz marketlerden alınmış olsaydı, ürünlerin fiyatları şöyle olacaktı:

• Yumoş yoğunlaştırılmış 1.44 lt 60 yıkama yumuşatıcı (6 kg Çiçek B yok)  56 TL
• Yudum Y Ayçiçek Yağı (5 LT) 206 TL
• Komili Islak Havlu 14.50 TL + 14 TL kargo = 28.50 TL
• Hobby Duş Jeli 35 TL + 14 TL kargo = 49 TL
• Dove Saç Kremi 350 ml (400 ml yok) 52 TL

Altıncı gruptaki 5 ürünün fiyat değişimleri

Son gruptaki 5 ürünün Kasım 2013’deki fiyatları şöyle imiş:

• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 0.95 TL.
• Nescafe 500 gr, 8.25 TL
• Frito Lays 127 g, 2.50 TL
• Ülker B. 89.3 Çizi, 1 TL
• Nescafe 200 gr Classic, 9.95 TL

Yukarıda listelenen ürünlerin, internette bulunan en ucuz kargo dahil fiyatları ya da eğer yoksa +kargo bedellerinin eklenmiş hali, 1 Şubat 2023 günü şöyle:

• Ankara 500 gr Burgu Makarna, 11.75 TL + 12.50 TL kargo = 24.25 TL
• Nescafe 500 gr (600 gr paketten, 500 gr fiyatı çıkartıldı),  186 TL
• Frito Lays 107 gr Klasik (127 g paket yok), 14.25 TL + 10 TL kargo = 24.25 TL
• Ülker B.  Çizi, 5.25 TL + 10 TL kargo = 15.25 TL
• Nescafe 200 gr Classic, 75 TL + 10 TL kargo = 85 TL

Ürünlerin kargo hariç Kasım 2013, Aralık 2018 ve Şubat 2023 fiyat karşılaştırmaları

Bu haberde, Kasım 2013’te alınmış ürünlerin, 1 Şubat 2023 itibariyle fiyatlarına baktım. Böylece Kasım 2013 ile Şubat 2023 arasındaki fiyat değişimlerini görme şansım oldu. Ancak, yukarıdaki fiyatların bazılarında kargo fiyatı eklendiği için fiyat beklenenden biraz fazla görünüyor olabilir. Bu yüzden, aşağıdaki listede, kargo fiyatlarını çıkartarak, ürünlerin fiyatlarını tekrar gözden geçiriyorum. Ayrıca daha önce Listelist sitesinde Melih Günel’in 2018 yılında yazdığı “2013’te Yapılmış 185 Liralık Market Alışverişini Bugün Yapsaydık Kaç Lira Ödeyecektik?” haberindeki, 2018 fiyatlarını not aldım. Böylece, bu grafikte 2013 fiyatlarının da 2018 ve Şubat 2023’de kargo fiyatları hariç olarak nasıl değiştiğini görebileceğiz.

Bu grafiğe göre, 2023-2013 arası birçok ürünün fiyatına gelen zam, %1000’den daha fazla. Örneğin Nescafe fiyatı %2155 artarken, Mr Muscle Glade %1515, Lily Tuvalet Kağıdı %1226, Olca Domates Salçası %1167, Eti Burçak %1152, 500 gr Ankara makarna %1137 Hobby Duş Jeli %1086 ve Lipton Ice Tea’da %1067 arttı.

2023-2003 arası en az fiyat artışı, listede satın alınan ürünlerden boyama kitabında (markası bilinmiyor)(%190), Signal diş macunu klasikte (%273), Fairy marka bulaşık deterjanında (%350) ve Ülker Çizi krakerde (%425) ve Frito Lays’de (%470) oldu.

Bu alışverişte daha önce ne kadara çıkıyorduk, şimdi ne kadara çıkıyoruz?

Her bir ürün için, “En ucuz” ya da “Cimri” gibi web sitelerinden verileri alarak en uygun fiyatları buldum ve listeyi öyle çıkardım. 2013’de markette alışveriş yaparken tabii böyle bir şansımız yoktu, bazı ürünlerin fiyatları daha yüksekti. Buna rağmen, toplam hanesine baktığımızda sonuç şaşırtıcı.

2013’de bu ürünlerin fiyatlarının toplamı 184.42 TL iken, 2018’de toplam 356.53 TL. 2023’de ise bu listedeki ürünlerin toplam bedeli 1707.91 TL tuttu.   

Yani fiyatlardaki genel zam oranı %826 oldu. 

Maaş artışı ne durumda?

Ürünlerin fiyat artışı böyleyken, maaşlardaki artış ise çoğu üründeki zamdan çok daha düşük oldu. Maaşlar 2013’den 2023’e kadar %959 civarında artarken, çoğu üründeki artışın %1000’den fazla olması, maaşlardaki artışın erimesine neden oldu.

Bu haber, Onur Metin tarafından, onurmetin.com.tr için yapıldı ve ilk olarak bu kaynakta yayınlandı. Referans vererek kendi sitelerinizde kullanabilirsiniz.