Türkiye’de yaşlı nüfus oranı artıyor

Türkiye’de yaşlı nüfus (65+ yaş) son 5 yılda yüzde 22,6 arttı. Verilere göre, Türkiye’de geçen yıl 8.451.669 yaşlı vardı. Önceki yıllarda genç ve ortal yaş nüfus yoğunluğunun daha yoğun olduğu Türkiye, yeni sayılara göre yaşlı nüfus oranına sahip ülkeler sıralamasında 184 ülke arasında 66. sırada yer aldı. Yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu il, 2022’de yüzde 20,1 ile Sinop olarak belirlendi.

Türkiye’de yaşlı nüfus oranı hızla artıyor

2017 yılında Türkiye’de 6.895.385 yaşlı olduğu açıklanmıştı. Bundan 5 yıl sonraki verilere göre, 2022 yılında 8.451.669 yaşlı insanın Türkiye’de yaşadığı, 17 Mart tarihinde TÜİK’in verileriyle anlaşıldı. Buna göre, 5 yıl içindeki yaşlı nüfusundaki artış oranı %22,6.

Yaşlı nüfusun, toplam nüfus içinde oranı 2017’de %8,5’ken, 2022 yılında bu oran %9,9 oldu. Yaşlı nüfusun 44,4%’ü erkekler, %55.6’sı ise kadınlar. Nüfus projeksiyonlarına göre, yaşlı nüfus sayısı artıyor. Yaşlı nüfus oranının 2030 yılında %12,9; 2040 yılında %16,3; 2060 yılında %22,6 ve 2080 yılında %25,6 olması bekleniyor. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının %10,0’u geçmesi nüfusun yaşlanmasının bir göstergesi. Türkiye’de yaşlı nüfus, diğer yaş gruplarındaki nüfusa göre daha yüksek bir hız ile artış gösterdi.

TÜİK tarafından açıklanmasa da, bu artışta iki bileşen var. Birincisi, artık insanların evlilik oranlarının düşmesi ve evlenseler bile eskisi kadar çok ve sıklıkla çocuk doğurmak istememesi. Bu yüzden genç nüfus oranı düşüyor ve yaşlı nüfus oranı yükseliyor. Ancak, öte yandan, sevindirici olan etkilerden biri ülkede azalan sigara kullanımı ile birlikte gelen daha uzun yaşama hali. Sigaraya daha az maruz kalan yaşlı insanlar, daha uzun yaşıyor. Tabii, hastanelerin ve doktorların daha donanımlı olmaları ve hastalara daha çok müdahale edebiliyor olmaları da insanların daha uzun yaşamalarında başka bir faktör olarak görülebilir.

Sigara kullanımı, toplu alanlarda ve kapalı ortamlarda gelen yasaklarla azalırken, Türkiye sigara kullanımı oranında hala birçok Avrupa ülkesinin ortalamasının çok üzerinde. Dünyadaki durum ile ilgili olarak aşağıdaki habere göz atabilirsiniz.

ÖZEL DOSYA | Her 7 kişiden birinin ölüm, milyonlarca insanın hastalık sebebi aynı: SİGARA

Yaşlı nüfusun %64.5’i 65-74 yaş arasında

2017 yılında yaşlı nüfus %61,6 oranında 65-74 yaş grubunda, %29,7 75-84 yaş grubunda ve %8,6’sı 85 ve daha yukarı yaş grubunda iken, 2022 yılında %64,5’i 65-74 yaş grubunda, %27,7’si 75-84 yaş grubunda  ve %7,9’u 85 ve daha yukarı yaş grubunda görülüyor.

100 yaşın üzerindeki yaşlı kişi sayısı ise 2022 yılında 5.344 olarak görülüyor.

Nüfusun ortanca yaşı 31,7’den, 33,5’a çıktı

Ortanca yaş, yeni doğan bebekten en yaşlıya kadar nüfusu oluşturan kişilerin yaşları küçükten büyüğe doğru sıralandığında ortada kalan kişinin yaşıdır. Nüfusun yaşlanması ile ilgili bilgi veren göstergelerden biri olan ortanca yaş, 2017 yılında 31,7 iken 2022 yılında 33,5 oldu. Ortanca yaş 2022 yılında erkeklerde 32,8, kadınlarda 34,2 olarak gerçekleşti. Nüfus projeksiyonlarına göre, 2030 yılında 35,6, 2040 yılında 38,5, 2060 yılında 42,3 ve 2080 yılında 45,0 olacağı öngörüldü.

En çok yaşı nüfus hangi ülkelerde var?

Birleşmiş Milletler dünya nüfus tahminlerine göre 2022 yılı için dünya nüfusu 7.975.105.156 kişi. Yaşlı nüfus ise buun yaklaşık %9.8’i; 782.998.642 kişi.

En yüksek yaşlı nüfus oranına sahip ülkeler, Japonya (%29,9), İtalya, Finlandiya, Portekiz, Yunanistan, Almanya, Bulgaristan, Hırvatistan, Letonya ve Fransa(%21,7). En az yaşlı nüfusuna sahip ülkeler ise, genellikle Afrika kıtasında olan ülkeler olarak görülüyor. Bunun sebebi, bu ülkelerde hem doğum oranlarının fazla olması, hem de insanların yaşlanamadan ölmeleri. En az yaşlı nüfüsuna sahip ülkeler, Katar (%1,5), Uganda, Zambiya, Birleşik Arap Emirlikleri, Çad, Mali, Afganistan, Kotdivuar, Nijer ve Gambiya (%2,4). Türkiye’de bu oran %9.9.

Türkiye’de en yüksek ve en düşük yaşlı nüfus oranı nerede?

Türkiye’de yaşlıların en yoğun olarak yaşadığı il, 2022 itibariyle Sinop (%20,2) olarak görülüyor. Sinop’un ardından Kastamonu (%19,3) ve Giresun (%18,0) görülüyor. Yaşlı nüfusun en düşük olduğu iller ise Şırnak (%3,5), Hakkari (%4,0) ve Şanlıurfa (%4,1) oldu.

Haritanın geneline bakıldığında, Karadeniz bölgesinin orta ve doğu kesimlerinde ve Ege Bölgesi’nin bir kısmında (Kastamonu, Sinop, Çankırı, Çorum, Giresun, Artvi, Edirne, Çanakkale, Balıkesir) yaşlı nüfusun daha yoğun yaşadığı görülürken, Güneydoğu Anadolu Bölgesinin tamamında ve Doğu Anadolu Bölgesi’nin bir kısmında yaşlı nüfusun oranının diğer bölgelere göre düşük olduğu görülüyor.

Eğitim durumlarına göre yaşlı nüfus

Yaşlı nüfus eğitim durumuna göre incelendiğinde, 2017 yılında yaşlı nüfusun %44,5’i ilkokul mezunu, %6,0’ı ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu, %6,3’ü lise veya dengi okul mezunu, %6,2’si yükseköğretim mezunu iken 2021 yılında ilkokul mezunu olanların oranı %46,5’e, ortaokul veya dengi okul/ilköğretim mezunu olanların oranı %8,5’e, lise veya dengi okul mezunu olanların oranı %8,6’ya, yükseköğretim mezunu olanların oranı ise %7,9 oldu.

Yaşlı nüfusun eğitim durumu cinsiyete göre incelendiğinde, cinsiyetler arasında önemli farklılıklar olduğu gözlendi. Bitirilen tüm eğitim düzeylerinde yaşlı erkek nüfus oranının yaşlı kadın nüfus oranından daha yüksek olduğu görüldü.

Yaşlıların genel mutluluk oranları, gençlerden daha yüksek

Yaşam Memnuiyeti Araştırması sonuçlarına göre, mutlu olduğunu ifade eden 18 ve daha yukarı yaştaki bireylerin oranı 2022’de yüzde 49,7 olmuşken, bu oran 65 ve daha yukarı yaştaki bireyler için yüzde 57,7’ye çıkıyor.

Genel mutluluk düzeyi orta seviyede olan yaşlı bireylerin oranı yüzde 28,6 iken mutsuz olduğunu beyan edenlerin oranı yüzde 13,7.

Yaşlı bireylerin 2017’de en önemli mutluluk kaynağı yüzde 65,8 ile aileleri, yüzde 16,5 ile çocukları, yüzde 7,2 ile eşleri, yüzde 6,4 ile torunları olmuştu. 2022’de bu oranlar yüzde 59,5 ile aileler, yüzde 21,7 ile çocuklar, yüzde 7,3 ile eşler ve yüzde 7 ile torunlar oldu.

İnternet kullanan yaşlı kişilerin oranı 5 katına çıktı

Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması sonuçlarına göre, internet kullanan 65-74 yaş grubundaki bireylerin oranı 2017’de yüzde 11,3 iken bu oran 2022’de yüzde 36,6’ya yükseldi.

İnternet kullanan yaşlı bireyler cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerin kadınlardan daha fazla internet kullandığı görüldü. İnternet kullanan yaşlı erkeklerin oranı 2022’de yüzde 43,8 iken yaşlı kadınların oranı yüzde 30,3 oldu.