2014 ve 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı seçiminde seçmen sayıları üzerine sayısal değerlendirme

Türkiye nüfusu 31 Aralık 2014 tarihi itibarıyla 77.695.904 kişiydi. (TÜİK). Türkiye nüfusu 31 Aralık 2018 tarihi itibarıyla 82.003.882 kişi oldu. (TÜİK). Yani, 4 yılda nüfus 4.307.978 kişi arttı.

31 Aralık 2022 itibariyle, Türkiye nüfusu toplamda 85.279.553 kişi olarak görülüyor. Bu 4 yıl önceye (31 Aralık 2018) göre, nüfusun 3.275.671 kişi artması demek. Buna göre Türkiye nüfusu son 4 yılda önceki 4 yıla göre daha az arttı. Sağlık gibi sebeplerle hayatlarını erken kaybeden ya da Türkiye’den yurt dışına giderek hayatını orada sürdürenler kadar, artık insanların çocuk sahibi olmak istememesi de bunun sebeplerinden biri. Yani nüfus artış hızı yavaşlıyor. Zaten COVİD’in bütün dünyada etkisini gösterdiği 2020 yılı sonunda yapılan açıklamaya göre, o yılki nüfus artışının  459.365 olması ve son 15 yılda genellikle bu artışın 1 milyonun üzerinde olması, COVİD’in yarattığı etkiyi gösteriyor. Ama haberin konusu bu değil.

2014-2018 seçmen sayıları karşılaştırması

2014 yılında, seçmen sayısı 52.894.115 olarak görülürken, 2018 seçiminde seçmen sayısı 56.322.632 olarak görüldü.

31 Aralık 2014 tarihinde, yaşı 0-19 olan gençlerin toplamı, 25.381.351’ken, 31 Aralık 2018’de bu sayı 25.608.596. Yani 0-19 yaş arasındaki genç nüfusunda artış, 31 Aralık 2014-31 Aralık 2018 arası 227.245 kişi.

19 yaşından daha büyüklere baktığımız zaman, 31 Aralık 2014’de 20 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 52.314.553 kişiyken, 31 Aralık 2018’de 56.395.286 kişi.

Yani 20 yaş ve üzerindeki kişi sayısı bu 4 yıl içinde 4.080.773 kişi artmış durumda. Bu durumda, seçmen sayısında (seçimin yapıldığı tarihler ve hesaba katılmayan 18-20 arası gençler hesaba katıldığında) nüfusun 4.307.978 kişi artması beklendik.Yani, aslında bu sayılarda bir gariplik yok.

Seçimlerde oy verme kriterleri

Seçimlerde temel olarak 18 yaşından büyük olması gerektiği söylense de, kişilerin özel durumlarına göre birkaç durumda daha oy kullanma hakkı yoktur. 18 yaşını doldurmayanlar dışında oy kullanamayacak kişiler, “Mahkeme kararı ile kesinleştirilmiş şekilde kısıtı bulunan kişiler”, “Silah altındaki kıta çavuşları, onbaşı ve erler”, bazı durumlarda çeşitli nedenlerle izin alıp evinde olan silah altındaki kişiler”, “Asker olmak için askeri okullarda eğitim alan öğrenciler”, “Ceza infaz kurumlarında bulunan hüküm giymiş kişiler” oy vermesi yasaklanmış kişileri gösterir.

Cumhurbaşkanlığı seçiminde 2014 ve 2018 yılında kaçar oy kullanıldı? Kaç geçerli oy kullanıldı? Kaçı geçersiz oy olarak sayıldı?

Açıklanan sayılara göre, 2014 yılından, 2018 yılına kadar seçmen sayısı 52.849.115’den, 56.322.632’ye çıktı. Yani seçmen sayısı 3.833.517 kişi arttı.

Bu seçmenlerin yurt içinde oy kullanma sayıları; 2014 yılında 40.753.492 kişiyken, 2018 yılında 49.671.344 kişi olarak görüldü. Yani oy veren yurt içi seçmen sayısı 8.917.852 kişi arttı.

Yurt içinde geçerli oy veren seçmen sayısı 2014 yılında 40.019.352 kişiyken, 2018 yılında 48.562.084 olarak görüldü. Yani yurt içinde geçerli oy veren seçmen sayısı 8.542.732 kişi arttı. Bu durumda, geçersiz oy sayısında artış 375.120 kişi oldu.

Yurt dışında oy kullanma hakkı olan seçmen sayısı, 2014’de 2.798.726’yken, 2018’de 3.044.837’ydi. Yurt dışında geçerli oy kullanmış olan seçmen sayısı 2014 yılında 526.559’den, 2018 yılına 1.506.543 kişi oldu. Bu durumda yurtdışına çıkmış kişi sayısı toplamda 246.111 kişi artarken, geçerli oy veren yurt dışında yaşayan Türk vatandaşı sayısı 979.984 kişi arttı. Yani yurt dışında yaşayan insanlar, 2018 yılında (sayıları da 2014 yılına göre artmakla birlikte), Türkiye’deki Cumhurbaşkanlığı seçimleri için çok daha fazla geçerli oy kullandı.

Oy verme yüzdeleri nasıldı?

2014 yılında Türkiye’de yaşayan seçmenlerin seçimlere katılım oranı %77,0 iken 2018 yılında bu oran %88,2 oldu.

2014 yılında yurt dışında yaşayan Türk seçmenlerin oranı, %19,3’ken, 2018 yılında bu oran %50,1 oldu.

Genel olarak, 2014 yılında Türkiye genelinde oy verme oranı %74,1’ken, 2018 yılında bu oran %86.2 olarak görüldü.