Verilerle Türkiye’deki Suriyeliler-2: Suriyeli çocukların okullaşmaları ilköğretimle sınırlı kalıyor

Türkiye’de bulunan Suriyelilerin yüzde 44,4’ü okuma yazma bilmiyor. Okuma yazma bilip okul bitirmeyen yüzde 17, 4 ve sadece ilkokul mezunu ise yüzde 22 oranında. #dokuz8veri Haber Merkezinden @ramadura  ve @metinbelgesi  derledi.

20 milyondan fazla nüfuslu Suriye’de 2011’de başlayan iç savaş sonrası yaşanan göç hareketi Türkiye başta olmak üzere çevre ülkeleri büyük bir insan akını ile baş başa bıraktı. Türkiye’ye gerçekleşen göçler, Suriye nüfusunun en yoğun olduğu kuzeybatı bölgelerden gerçekleşirken bu yoğunluk büyük bir insani drama da yol açtı. Suriyeli çocukların bir çoğu eğitim hakkından mahrum kalırken Türkiye dahil birçok ülke çocukların topluma entegrasyonu için eğitim olanakları oluşturdu. Ancak tablo yine de vahim.

Türkiye, Suriye’den göçen insanların üçte ikisine ev sahipliği yapıyor. 4 milyona yaklaşan bu insanların büyük bir bölümü Suriye’nin eğitim olanakları daha kısıtlı olan kuzey – kuzeybatı bölgelerinden geliyor. Göçle gelen yüksek çocuk nüfusu da eğitime erişimi çok daha büyük bir öncelik haline getiriyor. Bu kapsamda Avrupa Birliği destekli birçok proje de Türkiye’nin gayretleriyle gerçekleşiyor. Bu çabaların ne ölçüde sonuç verdiği ise ancak seneler sonra anlaşılabilecek.

SURİYELİ ÇOCUKLARIN YÜZDE 37’Sİ EĞİTİM HAKKINDAN YOKSUN 

Bu minvalde sadece Suriyeli çocuklara hizmet sunacak şekilde yapılanan Geçici Eğitim Merkezleri (GEM) son dönemde öne çıkan oluşumlardan biri. Temel mantığı adından da anlaşılacağı üzere “Suriye’ye kısa zamanda dönüş” ve “geçicilik” üzerine kurulu. Merkezlerde “gözden geçirilmiş” Suriye müfredatı esas alınarak Arapça eğitim verilmekte. Ancak çocukların Türkçe öğrenmesi için Türkçe dersler de programda yer alıyor. Milli Eğitim Bakanlığı Kasım 2017 verilerine göre eğitim çağındaki çocuk sayısı 976.200. GEM’de 267.813 kişi, 14.742 adet resmi okulda 342.571 kişi ve açık okullarda 8.564 kişi olmak üzere toplam 618.948 Suriyeli çocuk eğitim öğretim hizmetinden faydalanıyor. Verilere göre, eğitim çağındaki Suriyeli çocukların yüzde 63’ü “okullaşmış”, kalan yüzde 37’lik bölüm ise “eğitim sistemi dışında kalmış” durumda.[infogram id=”a465df97-966b-42af-baed-57cef26d524e” prefix=”rPJ” format=”interactive” title=”Suriyeliler Eğitim”]

DEVLET GEM’LERİ KAPATIYOR, SURİYELİ ÖĞRENCİLER ARTIK YERLİ SAYILIYOR 

Okullaşma oranlarının, öğrenim kademesi ve sınıf seviyesi arttıkça dikkat çekici ölçüde azalma eğiliminde olduğunu gözlemek mümkün. Eğitim alanında karşılaşılan önemli bir sorun okullaşamayan 357 bin civarındaki Suriyeli çocuğun varlığı. Eğitim alan 618.948 Suriyeli çocuğun halen 350 binden fazlasının yani yüzde 43’ünün gittiği GEM’ler başlangıçta önemli bir görev üstlendiler. Ancak gelişen şartlar ve Suriyelilerin Türkiye’ye yerleşmesi sonrası artık yeniden düzenlenmeleri gerekmekte. Devlet, GEM’leri 2018-2019 eğitim öğretim yılının sonunda kapatmayı hedefliyor.

SURİYELİ AİLELER ASİMİLASYON KORKUSUYLA ÇOCUKLARINI OKULA GÖNDERMEK İSTEMİYOR

Suriyeli ailelerin bir bölümünün “asimilasyon” endişesiyle, bir kısmının ise mali ihtiyaçlar nedeni ile çocuklarının okullaşmasına çok sıcak bakmadıkları, bazı ailelerin ilkokul çağından sonra kız çocuklarını okula gönderme konusunda direnç gösterdiği alanda görev yapan yetkililer tarafından ifade ediliyor. MEB yetkilileri; 2. Sınıflarda okullaşma oranının yüzde 100’den fazla çıkmış olmasının sebebinin, özellikle GBM’de kalan ailelerin 1. sınıfa gitmesi gereken çocuklarını -resmi okula göndermemek için- özellikle 2. sınıfa kaydettirmeleri, dolayısıyla bu durumun 2. Sınıf öğrenci sayısının çağ nüfusundan fazla çıkmasından kaynaklandığı aktarıyorlar.[infogram id=”1f6917fc-7499-409c-88f6-976ae5a6ed5c” prefix=”0E4″ format=”interactive” title=”Savaş Öncesi 25+ Suriyelilerin Okullaşma”][infogram id=”e006edd0-402d-4189-8a0a-057804fe90da” prefix=”OWI” format=”interactive” title=”Türkiye'deki Suriyeliler eğitim”]